Zgodnie z nową podstawą programową, nauczyciele biologii w gimnazjum są zobowiązani do przeprowadzania doświadczeń na lekcjach, a także organizowania zajęć terenowych. Proponujemy Państwu zestaw pomysłów na realizację lekcji terenowych. Niezależnie od lokalizacji szkoły (na wsi lub w mieście, w górach lub nad morzem) istnieje wiele możliwości organizacji zajęć poza szkołą. Można stworzyć biologiczne laboratorium terenowe, zorganizować wycieczkę do parku, zwiedzić ogród botaniczny, zoologiczny czy muzeum przyrodnicze, wreszcie wybrać się na wędrówkę jedną z przyrodniczych ścieżek dydaktycznych w najbliższej okolicy.

Zajęcia terenowe mają na celu uaktywnienie uczniów oraz zachęcenie ich do samodzielnego poznawania przyrody. Atrakcyjna forma zajęć sprzyja zdobywaniu i pogłębianiu wiadomości z różnych działów biologii.

Zajęcia w terenie zwiększają świadomość ekologiczną i przyrodniczą – kształtują postawy i przekonania uczniów o konieczności racjonalnego gospodarowania zasobami przyrody, zachęcają do podjęcia działań na rzecz przyrody i środowiska.

Aby zajęcia terenowe zostały prawidłowo przeprowadzone, wymagają odpowiedniego przygotowania ze strony nauczyciela. Należy je szczegółowo zaplanować i opracować, między innymi: przygotować karty pracy dla uczniów, dobrać odpowiednie środki dydaktyczne, zadbać o właściwą organizację, zapewnić uczniom bezpieczeństwo.

Publikacja zawiera karty pracy dla ucznia, wskazówki metodyczne dotyczące proponowanych zajęć terenowych oraz zwraca uwagę na wybrane aspekty ich organizacji. Do każdej propozycji dołączono informację, jakie treści programowe są realizowane w ramach danych zajęć. Zakładamy, że klasa uczestnicząca w zajęciach terenowych liczy około trzydziestu uczniów, dlatego w większości zajęć proponujemy podział na grupy – maksymalnie sześcioosobowe. Oczywiście, trzeba pamiętać o zapewnieniu uczniom bezpieczeństwa, a tym samym – o odpowiedniej liczbie opiekunów (na piętnastu uczniów powinna przypadać przynajmniej jedna dorosła osoba).

Ważnym elementem publikacji są tablice z rysunkami roślin i zwierząt. Z pewnością okażą się one bardzo pomocne. Ponieważ trzeba korzystać z wielu rożnych źródeł, w literaturze proponujemy najbardziej przydatne na zajęciach terenowych atlasy grzybów, roślin, zwierząt bezkręgowych i ptaków.