Autorzy: Wanda Jochemczyk, Iwona Krajewska-Kranas,
Witold Kranas, Mirosław Wyczółkowski

Podręcznik informatyki „Lekcje z komputerem” powstawał w szkole. Oparty jest na pomysłach lekcji, realizowanych przez autorów w pierwszej i drugiej klasie gimnazjum.

Podręcznik zawiera 41 lekcji informatyki, które w zasadzie są niezależnymi jednostkami. Podzieliliśmy je na lekcje z:

• komputerem (wprowadzenie – korzystanie z pracowni, komputerów i systemu),
• żółwiem (procedury w Logo, tworzenie projektów, algorytmy),
• tekstami i rysunkami (korzystanie z edytora tekstu i grafiki),
• Internetem (tworzenie stron WWW w HTML, korzystanie z poczty elektronicznej i Internetu, bezpieczna praca z komputerem),
• multimediami (muzyka, fotografia, filmy),
• liczbami i zbiorami danych (korzystanie z arkusza kalkulacyjnego),
• modelami (wprowadzenie do modelowania komputerowego).

Na końcu umieściliśmy 3 projekty, których głównym celem jest zapoznanie uczniów z korzyściami i zagrożeniami związanymi ze stosowaniem technologii informacyjnej w pracy i życiu.

• Zaprezentujmy się na lekcjach (przygotowanie prezentacji komputerowej – referatu z innego przedmiotu).
• Poznajmy i przedstawmy nasze miejsce na Ziemi (zbieranie i opracowanie komputerowe informacji o otoczeniu szkoły).
• Wikipedia w naszej klasie (praca na platformie e-learningowej).

Na realizację każdego z projektów trzeba przeznaczyć przynajmniej kilka godzin lekcyjnych.

Do podręcznika dołączona jest płyta CD dla ucznia. Na płycie znajdują się:

• środowisko Logo (wersja demo Logomocja–Imagine),
• narzędzia ułatwiające pisanie w HTML i opis języka HTML,
• wzorce materiałów wykorzystywanych w książce,
• projekty do lekcji przygotowane w Logomocji,
• zagadki z lekcji z wyjaśnieniami,
• dodatkowe zadania dla uczniów zdolnych,
• przykłady stron WWW,
• obszerna biblioteka zdjęć.

Na płycie znajduje się całość oprogramowania i materiałów potrzebnych do pracy z podręcznikiem – z wyjątkiem systemu operacyjnego, akcesoriów, edytora tekstu i arkusza kalkulacyjnego. W podręczniku opieramy się na środowisku Microsoft Windows, edytorze Word i arkuszu Excel, gdyż one dominują w pracowniach szkolnych i domach. Problemy poruszane na lekcjach można zrealizować w dowolnym (graficznym) systemie operacyjnym oraz opierając się na OpenOffice.

Lekcje można uporządkować w dowolny sposób. Można też jako podstawę wykorzystać jeden z projektów i w jego tok wpleść lekcje. Wymaga to jednak odpowiedniej organizacji pracy, gdyż projekty łączą działania zespołowe i indywidualne.

Prawie każdą lekcję można zrealizować w ciągu 2 godzin lekcyjnych. Są to lekcje z komputerem – wszystkie wymagają wykonania ćwiczeń za jego pomocą. Każda lekcja składa się z kilku ćwiczeń – konkretnych zadań do wykonania. Dwa przykładowe rozkłady materiału (na 2 i 3 godz. w cyklu kształcenia) prezentujemy poniżej.

Na końcu lekcji proponujemy zazwyczaj zadania, które pełnią dwie funkcje – umożliwiają lepsze zrozumienie tematu oraz mogą stanowić zajęcie dla tych, którzy szybko poradzili sobie z zakresem materiału omawianym ma lekcji.

Planując lekcje, wybieraliśmy zagadnienia, które wydawały się nam ważne i przydatne dla uczniów – zastanawialiśmy się, jak wykorzystać komputer do ich rozwiązania. Dlatego tematyka lekcji jest bardzo często powiązana z innymi przedmiotami. Nie chcemy uczyć w sposób bezpośredni pracy z poszczególnymi narzędziami komputerowymi (nie uczymy więc zawczasu tzw. „obsługi” poszczególnych programów). Staramy się przygotować na lekcję pewien temat-pomysł, który pozwoli niejako „mimochodem”, w trakcie pracy, wprowadzić to, co potrzebne do rozwiązania problemu (np. sposoby formatowania tekstu, czy wstawianie do niego grafiki). Wiedza, którą uczniowie zdobywają w ten sposób jest bardziej trwała, gdyż była potrzebna przy wykonaniu konkretnego zadania.

Kładziemy też duży nacisk na wykonanie niemal na każdej lekcji końcowej pracy i jej ocenę – dla ucznia bardzo ważna jest możliwość pokazania innym efektów swojej pracy. Zachęcamy również do samodzielnego pokonywania trudności i zdobywania informacji.

Zaczęliśmy zwiedzać szkołę. Weszliśmy do sali, w której siedzieli młodzi obywatele hrabstwa. Ich głowy były nienaturalnie duże; wydawało mi się, że ich ciało puchnie i pęcznieje. Widok ten nie był zbyt przyjemny.

– Kim są ci ludzie? – spytałem.
– Oficjalnie nazywamy ich Jopami, czyli Information Overloaded Persons – wyjaśnił.
– Encyklopedyści?
– Takiego określenia używano dawniej – stwierdził.
– Na czym polega reedukacja?
– Musimy ich nauczyć myśleć – powiedział.

Z opowiadania: "Zakalec z masowej piekarni"
Józef Kozielecki, Smutek spełnionych baśni, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 1979.

Nauczyć myśleć – tego byśmy chcieli, a nawet: nauczyć myśleć i działać rozważnie. Jeśli będzie nam się to udawało, to uda się znacznie więcej. Będziemy mieć mądrych następców, którzy wykształcą swoje dzieci jeszcze lepiej. I kiedyś, wolni od zmartwień i trosk, będziemy mogli pogapić się na nasze wnuki, spokojni o ich przyszłość.

Autorzy