Wystawa "Elementarze świata z kolekcji Stefana Pateji ze Słowacji w 100-lecie wydania Elementarza Mariana Falskiego"

Biblioteka Publiczna m. st. Warszawy, starsza od pierwszego elementarza Mariana Falskiego zaledwie o 3 lata, uczciła setną rocznicę jego wydania uroczystym wieczorem połączonym z inauguracją wystawy „Elementarze świata z kolekcji Stefana Pateji ze Słowacji w 100-lecie wydania Elementarza Mariana Falskiego”, przygotowaną przez Instytut Słowacki i Bibliotekę Publiczną m. st. Warszawy, w tym przez jej dział specjalny - Muzeum Książki Dziecięcej.

Był to wieczór 9 listopada, a jego program obejmował: konferencję z udziałem najbliższej rodziny Profesora Falskiego oraz Pana Štefana Petei – właściciela unikatowej kolekcji elementarzy świata. Podczas konferencji goście wysłuchali referatu prof. Wandy Grelowskiej z Wyższej Szkoły Lingwistycznej w Częstochowie na temat edukacyjnych walorów dzieła Falskiego oraz wypowiedzi znakomitych gości – krewnych Profesora, a także wspomnianego już Štefana Petei. Na wystawie pokazano elementarze tego słowackiego kolekcjonera oraz elementarze ze zbiorów Muzeum Książki Dziecięcej. Oprócz kolejnych wydań Elementarza Mariana Falskiego zaprezentowano dziewiętnastowieczne „abecadlniki” oraz elementarze przedwojenne – polskie i zagraniczne. Książkom towarzyszyły plansze, obrazujące historię elementarzy, przygotowane przez Bibliotekę im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie, a także tablice pokazujące kolejne wydania elementarza Mariana Falskiego przygotowane przez Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, obchodzące właśnie swoje 65. urodziny.

Uroczystość prowadziła Ewa Gruda, kustosz Muzeum Książki Dziecięcej. Wśród honorowych gości byli przedstawiciele Instytutu Słowackiego, z jego dyrektorem, panią Heleną Jacošovą, przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych (dyrektor Anna Łaska-Gmaj) i czasopisma „Biblioteka” (redaktor naczelna Anna Kontkiewicz oraz autorka wielu artykułów dotyczących elementarza Falskiego, a zarazem inicjatorka spotkania, pani Renata Zaborska). Wśród zaproszonych gości byli pisarze (m.in. Liliana Bardijewska, Anna Onichimowska, Zofia Beszczyńska), ilustratorzy (m.in. Bohdan Butenko, Krystyna Lipka-Sztarbałło i Grażyna Lange), tłumacze (Margherita Bacigalupo), a także liczni redaktorzy, bibliotekarze i nauczyciele. Były także dzieci (z grupy teatralnej „Bajowa Gromadka”), do których przede wszystkim są kierowane elementarze.

W 2010 roku mija sto lat od pierwszego wydania elementarza Mariana Falskiego. Ta unikatowa książka, której kolejne wydania towarzyszyły polskim pierwszoklasistom przez co najmniej 70 lat, została wydana w roku 1910 w Krakowie, pod tytułem Nauka czytania i pisania dla dzieci. Autorem ilustracji był Jan Rembowski, grafik i malarz młodopolski.

Od tamtej pory Elementarz Falskiego był wielokrotnie wznawiany, zarówno w okresie dwudziestolecia międzywojennego, jak i podczas II wojny (za granicą). Po wojnie miał wiele wydań, wszystkie ukazały się nakładem Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych (dawniej Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych). Ich ilustratorami byli: Tadeusz Gronowski, Jerzy Karolak i Janusz Grabiański. W Wydawnictwach Szkolnych i Pedagogicznych ukazały się także dwa reprinty elementarza Falskiego: w 2003 „zielony”, z ilustracjami Jerzego Karolaka, zaś w roku bieżącym, z okazji setnej rocznicy, reprint Nauki czytania i pisania dla dzieci.


Szukaj